Қазақ ақыны, Қазақ КСР еңбек сіңірген өнер қайраткері – М. Рекинаның жерленген жері

Киелі обьекті

1952 жыл

Қорғалжын ауданы, Кеңбидайық а. солтүстік-батысына қарай 8 км

Географиялық координаттары: 50.800833, 70.544639

Рекина Мария Егоровна (1899–1952) – халық арасында кеңінен танымал «Дударай»әнінің авторы, халық әндерін орындаушы, Қазақ КСР-нің еңбек сіңірген өнер қайраткері (1945). Ол Ақмола облысы Қорғалжын ауданында шаруа отбасында дүниеге келген.

1920 жылы қазақтың белгілі музыка зерттеушісі Александр Затаевич «Дударай» әнінің оннан астам нұсқасын жинақтап, нотаға түсірген болатын. Орыс қызы Мария мен қазақ жігіті Дүйсеннің (Дудар) арасындағы шынайы махаббат қазақ және орыс мәдениетінде кеңінен танылған көптеген музыкалық және әдеби шығармалардың арқауына айналды. Бұл ән екі халық арасындағы достық пен құрметтін дәріптейтін туынды ретінде кеңінен танылды. Композитор Евгений Брусиловский осы оқиға негізінде «Дударай»операсын (1953 ж.) жазса, ақын Қалижан Бекқожин «Мәриям Жагорқызы» поэмасын (1950 ж.) дүниеге әкелді.

Халық жадында сақталған аңыз бойынша, орыс қызы Мария (1899 ж.)  мен қазақ жігіті Дүйсеннің (Дудардың) махаббат тарихы олардың екі жастың қосылуына қарсы болған ата-аналардың қарсылығымен басталады. Сүймеген жанмен өмір сүруді қаламаған Мария сүйген жігітімен бірге қашып кетеді. Ел аузындағы аңыз бойынша, дәл сол кезде кейіннен бүкіл халыққа таралған «Дударай» әні дүниеге келген. Мария өз сүйіктісін еркелетіп «Дудар» деп атаған.

Жас жұбайлар біраз уақыт қиыншылық көріп, өзен жағасында, қамыс арасында паналап өмір сүрді. Ақырында Дүйсеннің ата-анасы жастарды кешіріп, ауылға қайта алып келіп, оларға үйлену тойын жасаған. Алайда олардың бақыты ұзаққа созылмайды. Үйленгеннен кейін көп ұзамай Дүйсенді патша әскеріне шақырып, сол жақта ол өкпе ауруынан қайтыс болады. Жесір қалған Мария небәрі он сегіз жаста еді.

Уақыт өте келе Мария қайта тұрмысқа шығып, төрт бала тәрбиеледі. Оның екінші жары кең пейілді, мейірімді жан болып, Марияға қамқорлық көрсетіп, ерекше құрметтеді. Мария өмірінің көп бөлігін Қорғалжын ауданындағы Кеңбидайық ауылында өткізді.

Ұлы Отан соғысы жылдарында Мария майданға аттанған жерлестеріне арнап патриоттық мазмұндағы өлеңдер жазды. Оның шынайы махаббаттан туған «Дударай» әні қазақтың ең танымал халық әндерінің біріне айналды.