Монтай батыр жерленген жері

Киелі обьекті

XVIIIғасыр

Зеренді ауданы, Молодежный а.

Географиялық координаттары: 53°11'46.8"N 69°47'12.5"E

Монтай батыр – XVIII ғасырда өмір сүрген атақты қазақ батырларының бірі. Оның есімі ерлігімен, жауынгерлік даңқымен және туған жеріне деген адалдығымен халық жадында сақталды. Батырдың жерленген орны Ақмола облысы Зеренді ауданының Молодежное ауылында орналасқан. Бұл объекті жергілікті маңызы бар тарихи-мәдени мұра ескерткіші әрі өңірдің киелі орындарының бірі болып саналады.

Халық аңыздары бойынша, Монтай батыр Орта жүздің жауынгерлер ортасынан шыққан. Ол мергендігімен, ат үстінде шебер қимылдайтын шабандоздығымен және қолбасшылық қабілетімен танылған. Оның ғұмыры қазақ халқы тарихындағы ең күрделі кезеңдердің бірі – қазақ-жоңғар соғыстары дәуіріне тұспа-тұс келді. Сол кезеңде ұлан-ғайыр даланың тағдыры оны қорғаған ержүрек батырлардың қайсарлығы мен жанқиярлығына байланысты болды.

Ауызша тарихи деректерде Монтай батыр Абылай ханның сенімді серіктерінің бірі ретінде айтылады. Ол жоңғар әскерлеріне қарсы көптеген шайқастарға қатысып, екі жүзге жуық сарбаздан құралған жасақтарды басқарған. Халық аңыздарында батырдың тек жаужүрек жауынгер ғана емес, сонымен қатар қиын-қыстау кезеңдерде сарбаздарының рухын көтеріп, оларды жеңіске жігерлендіре білген тұлға болғаны баяндалады. Өзінің әскери қабілеті мен ерлігі арқасында ол қазақ батырлары арасында зор құрметке ие болып, Абылай ханның жоғары бағасына лайық болған.

Монтай батырдың есімімен байланысты ұрпақтан ұрпаққа жеткен бірнеше аңыз бар. Соның бірінде оның ерекше мерген болғаны, алыс қашықтықтағы нысананы дәл көздеп атып түсіре алғаны айтылады. Тағы бір аңыз бойынша, ол шайқастардың бірінде өз жасағының шегінуіне мүмкіндік беру үшін жанын құрбан етіп, ерліктің және отансүйгіштіктің үлгісін көрсеткен. Сондықтан оның есімі халық жадында батылдықтың, жауынгерлік ар-намыстың және еліне адалдықтың символына айналған.

Тарихи аңыздарға қарағанда, Монтай батыр жоңғар шапқыншыларына қарсы болған кескілескен шайқастардың бірінде қаза тапқан. Өзінің қарулас серігінің қазасын естіген әйгілі Олжабай батыр оның кегін қайтаруға ант беріп, кейін сол сертін орындаған. Бұл оқиға қазақ халқының азаттық жолындағы күресіне арналған халық әңгімелері мен батырлық жырларында кеңінен көрініс тапқан.

Монтай батырдың жерленген орны көптеген ұрпақтар бойы жергілікті халық тарапынан қасиетті орын ретінде құрметтеліп келеді. Ол қазақ халқының еркіндігі мен тәуелсіздігі жолындағы қаһармандық күресінің символы болып табылады. Бұл орын батырлардың туған жерді қорғаудағы тарихи рөлін еске салып, кейінгі ұрпақтарды отансүйгіштікке тәрбиелеуге қызмет етеді. Өңір тұрғындары үшін бұл объектітек тағзым ететін орын ғана емес, сонымен қатар қазіргі ұрпақты ата-бабалардың ерлікке толы өткен тарихымен байланыстыратын маңызды рухани мұра болып саналады.

Бүгінде Монтай батырдың жерленген орны Ақмола облысының маңызды тарихи-мәдени және киелі объектілерінің бірі болып табылады. Ол XVIII ғасырдағы қазақ даласының әскери-тарихи мұрасын айқындайтын ескерткіштердің қатарына кіреді. Объектітарихи жадты сақтау, жас ұрпақты патриоттық рухта тәрбиелеу және өңірдің мәдени мұрасын насихаттау ісінде ерекше маңызға ие.

Монтай батыр туралы халық жадындағы аңыздар мен тарихи деректер оның Абылай ханның сенімді серігі, туған жерін қорғаған қаһарман жауынгер және қазақ елінің азаттығы жолында күрескен батырлардың бірі болғанын айғақтайды. Оның есімі халықтың тарихи санасында мәңгі сақталып, ұрпақтан ұрпаққа жалғасып келеді.